Roma'da Bir Gün

Roma'da tek günü olup bize yazanların çoğunun elinde çoktan sekiz yerlik bir liste oluyor. Sorun genelde o liste. Roma bir başkent için küçüktür ama tepeler üzerine kuruludur, ince tabanlı ayakkabıyı cezalandıran bazalt taşlarla döşelidir ve tam da listenin gitmenizi söylediği yerlerde en kalabalıktır. Bir gün, şehri doğru düzgün görmeye yeter. Tamamını görmeye yetmez; bunu ne kadar erken kabul ederseniz gün o kadar iyi geçer.

Aşağıdaki rota, kendimizin yürüyeceği rota; sırası da aynen böyle.

Doğudan ve erken başlayın

Kolezyum'da kapı açıldığı saatte olun. Bir saat sonra değil, otobüsler geldiğinde değil. Sekiz buçukta içeri girerseniz üst kat neredeyse size kalır; ışık doğu cephesindeki kemerlerden alçak açıyla girer, fotoğrafçıların beklediği saat tam da odur.

Roma Forumu hemen yanında ve biletiniz genelde ikisini birden kapsıyor; o yüzden sokağa geri çıkmak yerine doğrudan aşağı inin. Bir saat ayırın. Titus Takı'ndan çıkıp bacaklarınız elveriyorsa Palatino'ya tırmanın; yukarıdan Forum manzarası, aşağıdaki hiçbir tabelanın anlatamadığı kadar iyi anlatır yerleşimi.

Öğle saatleri kısa mesafeler içindir

Forum'dan Trevi Çeşmesi'ne yaklaşık yirmi dakika yürüyorsunuz, son kısmı yokuş. Trevi görülmeye değer ama bir saate değmez. Bakın, kalabalığın seyreldiği sağ taraftan fotoğrafı çekin ve yürümeye devam edin.

Pantheon yedi dakika ileride. Roma'da neredeyse iki bin yıldır ayakta ve hâlâ kullanılan tek yapı; tepesindeki açıklık hâlâ gökyüzüne bakıyor, yani içerideyken yağmur yağarsa kalın ve izleyin. Piazza Navona dört dakika ötede.

Bu, herkesin Roma'ya görmek için geldiği dört nokta demek, üstelik kırk dakikalık bir yürüyüş içinde. Günü ulaşıma göre planlamayın dememizin sebebi bu.

Nerede yenir, nerede yenmez

Yemekten önce anıttan uzaklaşın. Dışarıda yemek fotoğrafları, altı dilde lamine menüsü ve kapıda sizi içeri davet eden biri olan her yer size mutfağı değil adresi satıyordur. Herhangi bir meydandan iki sokak geride fiyatlar düşer, yemek iyileşir.

Misafirlerimizi gerçekten gönderdiğimiz yerlerin daha uzun bir listesi bizde duruyor; dondurmanın yerinde mi yapıldığı yoksa hazır mı geldiği dahil.

Plan genelde öğleden sonra çöker

Burada seçim yapmak zorundasınız ve çoğu kişi ikisini birden yapmaya çalışarak yanlış seçiyor.

Vatikan nehrin karşı yakasında. Aziz Petrus ile Vatikan Müzeleri bir saat sürecekse dört saat sürer; Pantheon'dan yürüyüş de her yön için aşağı yukarı yarım saat. Roma'ya gelme sebebiniz Sistina Şapeli ise öğleden sonrayı ona ayırın, saatli giriş biletinizi önceden alın ve bugün Trastevere'yi göremeyeceğinizi kabul edin.

Geliş sebebiniz o değilse nehrin bu yakasında kalın. Işığın oker duvarlarda turuncuya döndüğü, lokantaların masaları dışarı çıkarmaya başladığı geç öğleden sonra Trastevere'si, misafirlerimizin sonradan en çok anlattığı bölüm oluyor.

Karanlık bastıktan sonra dışarıda kalın

Roma altı sularında günübirlikçilerden boşalır, burada yaşayanlarla dolar. Aşağıdan aydınlatılmış Kolezyum, altında neredeyse kimsenin olmadığı Pantheon revakı, karanlıkta akan Piazza Navona çeşmeleri: hiçbiri para tutmaz ve hepsi aynı yerlerin öğle halinden iyidir.

Tek bir akşamınız varsa oturarak değil yürüyerek geçirin.

Atlayacağımız üç şey

• Turistik gezi otobüsü. Merkez trafiğin büyük kısmına kapalı; otobüs içinden değil etrafından dolaşıyor. Günü, aynı taksinin arkasında sıkışmış halde Roma'ya camdan bakarak geçirirsiniz.
• Gerçeğin Ağzı kuyruğu. Bir kanal kapağına sokulmuş elinizin fotoğrafı için kırk dakika. Arkasındaki kilise, Santa Maria in Cosmedin, ücretsiz, boş ve zamanınıza fazlasıyla değer.
• Tek gecenizde saat sekize masa ayırtmak. Öğleden sonra dörtten itibaren saate bakar durursunuz. Şehrin yaptığı gibi geç yiyin.

Biz nasıl yapıyoruz

Yukarıdakilerin hepsi yürüdüğünüzü varsayıyor ve Roma'yı bir günde yürümek gerçekten emek ister: yaklaşık on iki kilometre, çoğu arnavut kaldırımında, epeyce bir kısmı güneşin altında. Fazlasıyla yapılabilir ve çok kişi yapıyor.

Kendi günlük turlarımızın var olma sebebi şu: bir Vespa, bir Fiat 500 ya da golf arabası aynı güzergâhı çok daha kısa sürede ve yokuşsuz alıyor. Siz oturuyorsunuz, şehri bilen biri kullanıyor; Forum'dan Trevi'ye yürüyerek yirmi dakika süren yol, yolda fotoğraf molasıyla birlikte dört dakikaya iniyor. Satın aldığınız şey hız değil. Günün ikinci yarısı, üstelik bacaklarınız hâlâ ayaktayken.